Şəkərli diabet və göz

Diabetik retinopatiya

Qısa cavab

Diabetik retinopatiya şəkərli diabetin gözdə yaratdığı fəsaddır. Bədənin digər orqanlarında olduğu kimi, gözdə də damarlar — xüsusən torlu qişanın damarları — zədələnir. Bu, torlu qişanın qidalanmasının pozulmasına və vaxtında müalicə olunmadıqda görmənin itməsinə səbəb ola bilər. Mərkəzdə diabetik retinopatiya gözdaxili inyeksiyalarla, torlu qişanın lazer koaqulyasiyası ilə və vitrektomiya əməliyyatı ilə müalicə olunur.

Xəstəlik necə inkişaf edir?

  • Qeyri-proliferativ mərhələ. Torlu qişanın kiçik damarları (kapilyarlar) genişlənir, onlardan qan mayesi və yağlı maddələr sızır. Sızma torlu qişanın mərkəzinə — makulaya çatdıqda makula ödemi yaranır və dəqiq görmə pozulur.
  • Proliferativ mərhələ. Torlu qişanın qanla təchizatı ciddi pozulduqda yeni, kövrək damarlar əmələ gəlir. Bu damarlar partladıqda göz daxilinə qansızma baş verir; görmə kəskin azala bilər.

Əlamətlər

Erkən mərhələdə xəstəlik çox vaxt heç bir əlamət vermir — görmə tam normal ola bilər. Sonralar görmə bulanıqlaşır, oxumaq və insanların üzünü tanımaq çətinləşə bilər. Göz qabağında qəfil ləkələr, kölgə və ya görmənin qəfil azalması göz daxilinə qansızmanın əlaməti ola bilər və təcili müraciət tələb edir.

Göz dibi nə vaxt yoxlanmalıdır?

  • Şəkərli diabetiniz varsa, görmədə zəifləmə hiss etməsəniz belə ildə ən azı bir dəfə göz dibi müayinəsindən keçin.
  • Retinopatiya artıq aşkarlanıbsa, nəzarət daha sıx aparılır — çox vaxt 6 ayda bir və ya həkimin xəstəliyin mərhələsinə görə təyin etdiyi daha qısa intervalla.

Müayinə

Bəbək genəldildikdən sonra göz dibi müayinəsi, optik koherent tomoqrafiya (OKT) və OKT-angioqrafiya. Diaqnostik müayinələr 

Müalicə

Müalicə xəstəliyin mərhələsindən asılıdır:

  • gözdaxili (intravitreal) inyeksiyalar — xüsusən makula ödemində;
  • lazer koaqulyasiyası — arqon lazer fotokoaqulyasiyası ilə göz dibinin zədələnmiş sahələrinə təsir; Lazer müalicəsi 
  • vitrektomiya — ağır, son mərhələlərdə, məsələn şüşəvari cismə qansızma və ya torlu qişanın dartılması zamanı. Göz dibi əməliyyatları 

Riskin azaldılması

Qan şəkərinin, arterial təzyiqin və qan lipidlərinin endokrinoloq və terapevtlə birlikdə nəzarətdə saxlanması retinopatiyanın inkişaf riskini azaldır. Lakin bu, müntəzəm göz müayinəsini əvəz etmir.

Video-müsahibə

Şəkər xəstəliyi gözdə hansı fəsadlar yaradır?

Diabetik retinopatiya və müalicə üsulları

13 iyul 2026 · 1 dəq 7 san

YouTube-da izləyin: Şəkər xəstəliyi gözdə hansı fəsadlar yaradır?
Dr. Qafar TağıyevOftalmoloq-cərrah, t.ü.f.d.

Saytda axtarış

Ən azı 2 hərf yazın.

Qəbula yazılın

Düyməni basdıqda WhatsApp-da hazır mesaj açılır; göndərmək üçün WhatsApp-da «Göndər» düyməsini basın. Sayt məlumatlarınızı saxlamır.